Menu

Społeczność Romów rumuńskich we Wrocławiu liczy około 70 osób. Grupa ta jest płynna i zmienia się zarówno ilość jej członków, jak i struktura społeczna. Pierwsi przedstawiciele tej grupy pojawili się w Wrocławiu pod koniec lat 90 na fali zmian systemowych krajów Bloku Wschodniego, które to zmiany umożliwiły im przemieszczanie się po krajach Unii Europejskiej. Grupa mieszkająca we Wrocławiu składa się z wielopokoleniowych rodzin a 70% tej społeczności stanowią dzieci. Od końca roku 2011 Stowarzyszenie NOMADA pozostaje w stałym kontakcie z grupą.

Odwiedzamy miejsce ich zamieszania, asystujemy przy przechodzeniu przez procedury administracyjne i prawne, w trakcie rozpraw sądowych i podczas interwencji funkcjonariuszy służb publicznych. Towarzyszymy im podczas wizyt w szpitalach. Organizujemy doraźną pomoc w postaci ubrań czy żywności. Od maja 2012 roku współpracujemy z Domem Spotkań im. Angelusa Silesiusa jako asystentki rodzin mieszkających na koczowisku. Początkowo każda asystentka opiekowała się 4 albo 5 rodzinami. Naszymi głównymi zadaniami było określenie problemów rodzin, zapoznanie się z nimi, pomoc w kwestii zdrowotnej, ewentualny kontakt z adwokatem, dofinansowanie kupowanych leków, wsparcie psychologiczne. Później swoje działania przeorganizowałyśmy pod kątem kompetencji na asystentki zajmujące się edukacją, zdrowiem i administracją.

Przy współpracy z DAS-em udało się przeprowadzić profilaktyczną kurację witaminami oraz suplementami diety, doprowadzić do akcji szczepień przeciwko śwince, odrze i różyczce, zorganizować kilka zbiórek żywności oraz odzieży, wynająć salę w której odbywają się zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży, jedno z dzieci dowozić na fizjoterapię, nawiązać kontakt z instytucjami takimi jak : szpitale, sądy, straż graniczna, sanepid.

Asystentki są w stałym kontakcie z mieszkańcami koczowiska, odwiedzają poszczególne rodziny, rozmawiają o problemach, edukują. Ponadto pomagają w dopełnianiu formalności, w kontaktach z urzędami, służbą zdrowia, wyrabianiu dokumentów, monitorują sprawy w sądzie.

Organizujemy zajęcia edukacyjne i artystyczne dla dzieci, edukujemy kobiety w zakresie zdrowia higieny żywienia. Pomagamy w dostępie do antykoncepcji. Dzięki wsparciu prywatnych osób rehabilitowana jest dziewczynka z porażeniem mózgowym.

Poznajemy się nawzajem i podczas kolejnych spotkań i rozmów coraz bardziej otwarcie rozmawiamy o sytuacji i  problemach tej grupy. Według naszej diagnozy, główne problemy mieszkających we Wrocławiu rumuńskich Romów to:

1. Bezdomność – altanki w których żyją znajdują się na terenie należącym do Gminy Wrocław; fakt, że w każdej chwili mogą zostać usunięci z tego miejsca praktycznie czyni tą grupę bezdomną.

2. Brak dostępu do rynku pracy – z jednej strony związany ze stereotypowym postrzeganiem tej społeczności i skomplikowaną sytuacją formalnoprawną, a z drugiej z nieznajomością członków tej grupy swoich praw i obowiązków wynikających z faktu bycia obywatelami Unii Europejskiej. Dużą rolę odgrywa także brak wykształcenia wśród członków społeczności.

3. Brak dostępu do opieki medycznej – w następstwie braku polskiego obywatelstwa i dostępu do rynku pracy członkowie grupy nie posiadają ubezpieczeń. W grupie znajdują się dzieci niepełnosprawne, dla których jedyną szansą jest rehabilitacja.

4. Brak dostępu do pomocy prawnej – niska znajomość polskiego u niektórych osób z grupy uniemożliwia im zorientowanie się w swojej sytuacji prawnej, na sprawy sądowe nie sprowadza się tłumaczy.

5. Brak dostępu do edukacji – rodzice wielokrotnie wyrażali chęć i potrzebę edukowania dzieci, które same z ogromnym entuzjazmem uczestniczą w organizowanych przez nas zajęciach.

W odpowiedzi na te potrzeby od połowy lutego 2012 organizujemy działania edukacyjne i animacyjne dla dzieci. Zajęcia prowadzone są przez grupę wolontariuszy – pedagogów, artystów, fizjoterapeutów. Z początkiem roku 2013 rozpoczęłyśmy regularne zajęcia przygotowania szkolnego, odbywające się dwa razy w tygodniu.

W projekcie prowadzonym wspólnie z Domem Spotkań im. Angelusa Silesiusa pracę socjalną na koczowisku rozpoczęły asystentki rodzinne, zbierające informacje o doraźnej sytuacji i potrzebach mieszkańców koczowiska. Wiosną 2012 roku koordynowałyśmy akcję szczepień dzieci przeciwko odrze, ospie i różyczce oraz zgłaszanie chorujących dzieci do wrocławskich szpitali. W ramach projektu kilka kobiet zostało objętych opieką ginekologiczną, staramy się też z funduszy projektu dotować zakup leków. Asystentki spełniają funkcję edukatorek i wsparcia psychologicznego.

Jesteśmy w stałym kontakcie z Pełnomocnikiem Wojewody Dolnośląskiego do Spraw Mniejszości Narodowych i Etnicznych, oraz specjalistami i ekspertami do spraw romskich z Wrocławia i Krakowa ( Fundacja Prom, Dom Spotkań Angelusa Silesiusa, Paweł Lechowski - asystent terenowy Stowarzyszenia Asystentów Edukacji Romskiej  w Kamiennej Górze i wieloletni pracownik Muzeum Etnograficznego w Tarnowie).

Zdajemy sobie sprawę, że skuteczna pomoc tej grupie wymaga działań systemowych i długofalowych, a także współpracy instytucjonalnej. Potrzebne są tu zarówno działania nastawione na cele praktyczne- a więc na poprawę doraźnej jakości życia tej społeczności – jak i działania strategiczne, nakierowane na wdrożenie trwałych zmian.

Zgodnie z Raportem z ewaluacji programu romskiego, działania na rzecz tej grupy wpisują się w ideę wspierania nowych, nietypowych grup, niekorzystających wcześniej z pomocy. Są też zgodne z wytycznymi unijnymi, mówiącymi o przeciwdziałaniu dyskryminacji wielokrotnej. W przypadku tej grupy  jest to dyskryminacja ze względu na pochodzenie etniczne, bezdomność, niepełnosprawność (w grupie są osoby niepełnosprawne) .

Pamiętać należy że określenie „integracja” zakłada uznanie i akceptację grupy mniejszościowej przez grupę większościową i na odwrót. Aby osiągnąć taki stan rzeczy potrzebne są działania w obu społecznościach, a więc także działania edukacyjne i antydyskryminacyjne wśród mieszkańców Wrocławia.

Tymczasem władze miasta i samorządy nie postrzegają problemów społeczności rumuńskich Romów jako ważnych z punktu widzenia zarządzania wspólnotą samorządową oraz z punktu widzenia dbania o jakość życia mieszkańców danej społeczności. Angażowanie się w rozwiązywanie problemów społeczności romskiej nie jest tematem chętnie podejmowanym przez samorządowców. Jedyną polityką prowadzoną wobec tej grupy jest usuwanie ich z zajmowanych terenów oraz próby uczynienia ich mniej widocznymi na wrocławskich ulicach.